Türkiye Everest Ekspedisyonu 2006 - Dünyanın Tepesinde Süren Mücadeleler

Dünyanın Tepesinde Süren Mücadeleler

İlk Everest Haritası, 1858

Dağlarda yükseğe tırmanmanın başlı başına bir etkinlik olmasının yanında daha önemli olan, “en yükseğe” tırmanabilmektir. 19.yüzyılın başlarında İngilizler henüz en yükseğin neresi olduğunu keşfetmeye çalışıyordu. Hindistan yarım adasının her köşesinin keşfedilmesi ve fethedilmesi, askeri görevlendirmeyle başlatılmıştı. Temel olarak haritalama araştırması olarak gelişen bu çalışmada 1808’de dünyanın en yüksek noktasının bulunup, adlandırılması çabası başlatıldı. Ancak kırk sekiz yıl sonra 1856’da XV. zirve olarak kodladıkları yerin en yüksek olduğunu bilimsel olarak ilan edebildiler. O yıl, Hint Araştırmasının başında bulunan İngiliz komutan, zirvenin kendisinden önceki komutanın onuruna onun adıyla anılmasını sağladı. Böylece Tibet dilinde “Chomolungma” yani Dünyanın Ana Tanrıçası olarak anılan zirveye, Sör George Everest’in adıyla ilk fetih tescili verilmiş oldu. Bundan sonra dünyanın en yüksek noktasıyla ilgili, ele geçirilecek üç temel alan kalmıştı: bu zirvenin resmini çekmek, yüksekliğini ölçmek ve tepesine çıkmak.

Hillary ve Tenzing

Dünyanın en yüksek noktasının net görünürlükle ilk fotoğrafı 1903’te yine İngilizler tarafından çekildi. Gizli bir görevle Tibet’e gönderilen bir İngiliz subayın, aynı zamanda fotoğrafçılık hobisi de olunca, dağa uygun açıdan yakınlaşması sorun olmadı ve Chomolungma ikinci kez fethedildi. Dağın yüksekliği 8848m. olarak ölçüldü, ancak 20. yüzyıldan bugünlere Fransızlar ve Amerikalılarca hala “en kesin” ölçüm için çaba ve para harcanmaya devam edilmekte.

En yükseğin en tepesine çıkmak ise diğer fetihler kadar kolay olmadı. İngilizler ilk olarak Everest’in zirvesine tırmanış niyetini 1885’te dillendirdiler ve Britanya, savaş kesintisi dışında yıllarca askeri misyonlu ekspedisyonlar düzenleyip en yükseği ele geçirmeye çalıştı. Denemeler özellikle II. Dünya savaşı sonrası artarak yıllarca sürdü. Sonunda, başarısız bir İşviçre ekspedisyonundan bir yıl sonra 1953’te Britanya emeline ulaştı. İngilizlerin ekspedisyonunda, Yeni Zellandalı Edmund Hillary, Nepalli Şerpa Tenzing Norgay ile birlikte Everest’in zirvesine ulaştı. Dağcılık sporunda bir rekor ve insanların yükseklikle ve dağlarla mücadelesinde önemli bir aşama olarak adlandırılması beklenebilecek başarı İngiliz gazetelerine şöyle yansıdı: “Tümü gibi Everest de!!!”

<<		>>